پنجره

---

      تبلیغات در روابط عمومی نباید از جنس امواجی باشد که می آید و خیلی زود نیز فرو می نشیند.
     چند روز قبل یکی از دوستان که کارمند اداری ثبت احوال بود می گفت: در یک ماهه ی اخیر، خیلی از نامگذاری های کودکان تازه متولد شده به سمت " شیر فرها و سحر ناز " میل کرده است و شدت این نامگذاری در شهرستان ها و روستا ها نیز بیشتر است!!
     به طور طبیعی، وقتی اکثریت قریب به اتفاق سریال های ایرانی در تلویزیون ما، آنچنان تأثر برانگیز، خمود، کم نشاط، خسته کننده و ناراحت کننده است که کمتر میل و کششی از سوی خانواده ها برای دیدن آن ایجاد می شود، معدود سریال های طنزی که لبخند را برای لحضاتی بر لبهای بینندگان خود می نشانند، خیلی زود به درون خانواده ها راه یافته و تأثیرات بسیاری را در زندگی روزمرره ی ما می گذارند.
     تجربه نشان داده است که هرچند اینگونه برنامه ها خیلی زود بر اذهان، افکار و حتی بر رفتار مخاطبان خود تأثیر می گذارند، ولی از سوی دیگر، با پایان یافتن برنامه و گذشت مدت زمان کوتاهی از اتمام پخش آن، این تأثیرات نیز از اذهان مخاطبان پاک می شود؛ نمونه ای که بار ها شاهد بوده ایم، ولی با این وجود نمی توان از میزان نفوذ تلویزیون( رسانه ی ملی ) بر افکار عمومی غافل شد.
     این مهم در حقیقت نکته ی قابل توجهی برای روابط عمومی ها است که :

      1- تلویزیون همچنان می تواند به عنوان یک رسانه ی پویا به منظور ارائه ی تبلیغات سودمند و اثر بخش و در عین حال تعیین کننده برای اقناع افکار عمومی و جهت دهی به آن، مطرح باشد.
     2- تبلیغات در روابط عمومی باید به گونه ای طراحی شود که اثر آن بر افکار عمومی دارای عمق بیشتری باشد.( البته این موضوعی است قابل بحث که نیازمند آسیب شناسی جدی در حوزه ی ارتباطات می باشد و ان شاءا... در آینده به آن خواهیم پرداخت.)
     3- برای تبلیغ در عرصه ی روابط عمومی موج سواری نکنیم، چرا که این امواج در حقیقت همان حباب های زیبایی هستند که در ورای آن هیچ است.

---

   دیشب شبکه ی سوم یسمای جمهوری اسلامی ایران، فیلم سینمایی " جزیره " را به نمایش گداشت. از نگاه روابط عمومی بررسی این فیلم حاوی نکاتی است که برای کارگزاران روابط عمومی قابل توجه و درخور تأمل می باشد.
     «جزیره» فیلمی است دربارهٍ سر گشتگی انسان‌ها در آینده، برای بهتر و بیشتر زیستن، که به عنوان یکی از پر طرف دار‌ترین آثار هالیوود در فصل تابستان شناخته شد و فروش خیره کننده‌ای داشت.
     عده كمي از انسان‌ها که در يك مكان بزرگ زندگي مي‌كنند و به آن‌ها گفته شده كه تنها بازماندگان يك فاجعه زيست محيطي هستند كه دنيا را آلوده كرده است. به همين دليل از اين بازماندگان به شدت مواظبت مي‌شود و به آن‌ها اجازه خروج از آن محل داده نمي‌شود. و حتي كوچكترين فعاليت از طرف آن‌ها مورد نظارت 24 ساعته قرار دارد و آن‌ها يك زندگي استرليزه شده را مي‌گذرانند.
     با اين حال در برابر كليه محدوديت‌ها، هرچند وقت يك بار قرعه كشي به عمل مي‌آيد و برنده خوشبخت به مكاني فرستاده مي‌شود كه «جزيره» نام دارد .برابر آن‌چه كه براي آن‌ها شرح داده شده است، جزيره يك مكان ايده‌آل است و قول يك زندگي رويايي در جزيره به آن‌ها داده شده است. و آن‌ها تنها با اميد به زندگي در جزيره به زندگي بد خود ادامه مي‌دهند. فقط به اين اميد كه روزي قرعه به نام آن‌ها افتد و راهي جزيره شوند.
     اما پديده ی جزيره يك دروغ بزرگ بيش نيست و دو بازيگر نقش اصلي در فيلم يعني، لينكلن با بازي « ايوان مك گريگر »، و جوردن با بازي « اسكارلت جوهانسن » هستند كه خود از اين انسان‌ها بوده و به گونه‌اي اين دروغ بزرگ را كشف مي‌کنند و چنين است كه داستان آخرين فيلم « مايكل بي » كه در ساختن فيلم‌هاي علمي-تخيلي تخصص دارد شكل مي‌گيرد، و اين بار هم چنين ژانري را انتخاب كرده است.
     در دنباله‌ي داستان پس از آن‌كه متوجه مي‌شويم جزيره اي در كار نيست. آن‌گاه پي به نكنه عجيب‌تري مي‌بريم...در واقع لينكلن و جوردن متوجه مي‌شوند كه آن‌ها خود انسان نيستند، بلكه توليد شده و کپی انسان های واقعی در آزمايش‌گاه مي‌باشند و تعداد كمي از انسان‌هاي ديگر كه از مرگ هراس دارند با پرداختن پول زيادي ادامه زندگي خود را به كمك توليد ژنتيكي از اعضاي بدن خود امكان پذير ساخته‌اند. لينكلن و جوردن كه داراي نوعي كنجكاوي برنامه ريزي شده مي‌باشند به دنياي خارج از دروغي به نام جزيره فرار مي‌كنند و به همه چيز پي مي‌برند ولي سوالي مطرح است كه آيا مي‌توانند در چنين دنياي ناشناخته اي به راحتي زندگي كنند؟...
     نکته ی قابل توجه در این فیلم حضور مدیر روابط عمومی در کنار مدیریت این آزمایشگاه بزرگ می باشد که وظیفه ی تبلیغ و تشریح فعالیت های مؤسسه را برای مرفهینی دارد که با ثروت به فکر جاودانگی خود هستند.
     مدیر روابط عمومی در این فیلم علاوه بر آن، برای تولیدات خود به کمک تکنولوژی فضای مجازی خاصی را طراحی کرده است که هیچ یک تصور اینکه انسان نیستند را به خود راه نمی دهد.
     هر یک از این تولیدات در این فضا با فیلم های ساختگی و هدفمندی که در هنگام خواب برای آن ها به طور مرتب و مکرر به نمایش در آمده است دارای خاطرات و گذشته ای خاص شده اند.
     در یک جمله می توان گفت که روابط عمومی در این فیلم با آگاهی کامل از نقش خود در شکل دادن به تصورات و زمینه های فکری مخاطبان خود و با استفاده از ابزار ها، فنون و هنر ارتباط در خدمت مطامع شیطانی قرار گرفته و از این حرفه در جهت نابودی ارزش های اخلاقی و انسانی ولی در قالبی زیبا و ظاهری فریبنده؛ گام برمی دارد.
     با دیدن این فیلم یک بار دیگر به نقش ارزشمند روابط عمومی در عصر تنهایی بشر پی می بریم و مهم تر آنکه این فیلم تلنگری است بر این واقعیت که بر دوش گرفتن مسؤولیت سنگین روابط عمومی علاوه بر تخصص های ویژه ، نیازمند انسان هایی با خصوصیات ویژه نیز می باشد.
     اگر ارزش های اخلاقی در انتخاب کارگزاران روابط عمومی به عنوان یک عنصر اساسی مورد توجه قرار نگیرد، بدون شک این حرفه به گردابی سخت خواهد افتاد.
     برای اینکه روابط عمومی " جزیره " نباشیم، ابتدا باید از خود آغاز کنیم. 

 

---

به بهانه ی هفته ی پژوهش

    پروفسور جیمز گرونیک در سخنرانی خود با عنوان " جایگاه تحقیق در روابط عمومی " در دومین کنفرانس بین المللی روابط عمومی فرمودند : "بدون تحقیقات هیچ کاری نباید صورت گیرد"

     1)  شعار هفته ی پژوهش در سال جاری این است؛"بدون پژوهش تصمیم گیری نکنیم."
     2 ) اندیشه های ژرف در قالب پژوهش های بنیادین، پدیدار می شوند.
     3 ) پژوهش نیروی محرک توسعه در تمامی حوزه های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی است.
     4 ) توان هر کشور به میزان پژوهش آن کشور است.
     5 ) پژوهش بازوی نرم افزاری مدیریت محسوب می شود.
     6 ) اطلاع یابی و اطلاع رسانی درست، زمانی به طور منطقی و مطلوب محقق می شود که زمینه ی پژوهشی داشته باشد.
     7 ) تصمیم سازی یکی از رسالت های اصلی روابط عمومی است.
     8 ) روابط عمومی می تواند ریسک تصمیم گیری را کاهش دهد.
     9 ) روابط عمومی برنامه های خود را بر مبنای نظرسنجی تنظیم می کند.
     10 ) نظرسنجی علاوه بر  تسهیل تصمیم، می تواند مبنای پژوهش تصمیم های کلان تر باشد.
     11 ) و ... .       

---

     متأسفانه به هنگام وقوع حادثه ی دلخراش واقعه ی سقوط هواپیمای سی ۱۳۰ که حامل جمعی از همکاران روابط عمومی ارتش جمهوری اسلامی ایران و عزیزان عرصه ی خبر بود، من در مأموریت بودم و با توجه به اینکه چند روزی از لحظه ی وقوع حادثه می گذرد و تا کنون دوستان مطالب بسیاری در این خصوص نوشته اند ولی فاجعه به قدری دردناک است که نمی توان براحتی از کنار آن گذشت و مطلبی ننوشت.
     راستی این چندمین هواپیمایی است که در ۲۰ سال اخیر دچار حادثه شده است؟!
     آیا مأموریت هواپیمای سی ۱۳۰ حمل مسافر است؟! 
     هواپیمایی که به علت نقص فنی چندین ساعت تأخیر در پرواز داشته است، با مجوز چه مقامی حکم رفع نقص گرفته است؟!
     آیا باز هم خلبان مقصر است که خود جزو از دنیا رفتگان این حادثه است؟!
     آیا باز هم با گذشت زمان، پرونده ی این پرواز  به حافظه ی تاریخ سپرده خواهد شد؟!
     آیا ...؟! آیا ...؟! آیا ...؟! ...
     راستی ما را چه می شود؟! ...

---

---

     آقای دکتر " غلامرضا حاجی حسین نژاد " در سخنرانی خود در دومین کنفرانس بین المللی روابط عمومی با عنوان " نقش روابط عمومی در سازماندهی رفتار اجتماعی " که متفاوت تر از دیگر سخنرانی ها ارائه و باعث پاره شدن چرت بعضی از شرکت کنندگان شد و مورد استقبال هم قرار گرفت؛ گفت :

     " تغییر رفتار با اسلحه حاصل نمی شود، تغییر   رفتار یک انتخاب است که روابط عمومی باید زمینه های آن را فراهم کند. "

     1 ) در هیچ شرایطی نمی توان جلو تغییرات را گرفت.
     2 ) تغییر رفتار یک انتخاب است و انتخاب با اختیار همراه است نه اجبار.
     3 ) هیچ گاه بهترین راه حل، پاک کردن صورت مسأله نیست.
     4 ) بهتر است به جای ایجاد سد در مقابل تغییر، مسیر آن را تعیین و هدایت کنیم.
     5 ) برای تغییر هدفمند و متوازن، ابتدا لازم است نگرش ها را تغییر دهیم.
     6 ) هر تغییری علاوه بر پیامدهای مثبت، می تواند حامل پیامدهای منفی هم باشد.
     7 ) روابط عمومی می تواند با ورود به بازی تغییر، زمینه های پذیرش تغییر را با کمترین پیامد منفی ایجاد کند.
     8 ) روابط عمومی با توجه به ارتباط دوسویه ای که بین مخاطب و سازمان برقرار می کند، می تواند کانال مناسبی برای هدایت تغییرات باشد.
     9 ) و ... .