پنجره

---

     در دو  یادداشت قبلی تکنیک های روابط عمومی دیجیتال به " برنامه ریزی و مطالعات افکار عمومی " و "ارتباطات مردمی و اطلاع رسانی" و زیر مجموعه های آن اشاره شد.
     در بخش پایانی این یادداشت به  " انتشارات، ارتباط با رسانه ها و مناسبت ها و مراسم " به عنوان دیگر تکنیک ها خواهیم پرداخت.
ج) انتشارات:
     انتشارات به عنوان شمایل و نمای بیرونی هر سازمان همواره به عنوان یکی از تکنیک های عمده در روابط عمومی، مورد توجه بوده است.
ج 1 - مدیریت سایت سازمان
     با توجه به اینکه مشکل عمده ی سایت های سازمانی در عدم به روز رسانی آن، ضعف در مدیریت محتوای سایت بوده و می باشد؛ مدیریت سایت های سازمانی توسط روابط عمومی به عنوان بانک اطلاعات سازمان و با توجه به پتانسیل های موجود در آن می تواند این خلاء را پر کند.
ج 2 - انتشار نشریات الکترونیکی
     هزینه های بالا، صرف وقت زیاد و عدم کیفیت مطلوب از جمله معایب و مشکلات نشریات سازمانی است که با انتشار نشریات الکترونیکی این مشکالات برطرف می شود.
     انتشار فعالیت های موردی از جمله " کتاب الکترونیکی، کتابچه، بروشور الکترونیکی، ویژه نامه و ... " نیز در فضای وب قابل ارائه است.
ج 3 - تهیه ی بولتن های تصویری
     با توجه به تنوع و گستردگی خدمات الکترونیکی، روابط عمومی نیز می تواند با به خدمت گرفتن این امکانات با تهیه ی بولتن های تصویری و قرار دادن آن بر روی سایت سازمان، ضمن بهره گیری از این امکان بصری به اطلاع رسانی خود نیز شکل جدیدتری بخشد.
ج 4 - پوشش تصویری مراسم و رویدادها
     با قرار دادن تصاویر مراسم و رویدادهای سازمان بر روی سایت، عملا" تهیه ی تصاویر صرفا" برای آرشیو یا موارد خاص، به استفاده ای کاربردی و هدفمند تبدیل خواهد شد.
ج 5 - تهیه ی عکس
     با استفاده از عکاسی دیجیتالی ، امکان استفاده از عکس ها برای رسانه ها و سایر نشریات الکترونیکی با کمترین هزینه و کیفیتی مطلوب امکان پذیر می شود.

د )  ارتباط با رسانه ها :
     در روابط عمومی دیجیتال، تسهیل ارتباط با رسانه ها، نشریات الکترونیکی و ارباب جراید بیش از هر چیز دیگر مورد توجه قرار می گیرد و همین تسهیل ارتباط و امکان دسترسی سریع تر و گسترده تر به اطلاعات سازمان، بستر ساز اقناع افکار عمومی به شکلی فراگیر تر خواهدشد.
     هریک از مواردی که در زیر به آن اشاره خواهم کرد در روابط عمومی دیجیتال، علاوه بر صرفه جویی در نیروی انسانی؛ سرعت، دقت و امنیت اطلاعات را نیز بیشتر از گذشته تأمین می کند:
د 1 - تولید خبر، گزارش و مقاله در سایت ها و مجلات الکترونیکی
د 2 - برگزاری مصاحبه ی اختصاصی - گروهی در سایت های خبری
د 3 - پوشش خبری مراسم و رویداد های سازمان از طریق سایت سازمان
د 4 - مانیتورینگ محتوای رسانه ها
د 5 - پاسخگویی به رسانه ها و نشریات الکترونیکی
د 6 - درج آگهی در رسانه های الکترونیکی
د 7 - بانک اطلاعاتی اخبار و مقالات و فعالیت های مربوط به سازمان

ه ) مناسبت ها و مراسم:
     برگزاری و یا مشارکت در رویداد های ویژه ی سازمان مانند نمایشگاه الکترونیکی، تهیه ی مولتی مدیا، اقلام تبلیغاتی الکترونیکی به ویژه از نظر محتوایی و مدیریت و اجرای تبلیغات محیطی درون و برون سازمانی نیز از جمله ی این موارد است.

---

     در اولین بخش از تکنیک های روابط عمومی دیجیتال به تشریح " برنامه ریزی و مطالعات افکار عمومی " به عنوان یکی از اساسی ترین تکنیک های روابط عمومی پرداخته شد.
     و اما ادامه ی این بحث:
ب ) ارتباطات مردمی و اطلاع رسانی:
     مقوله ی ارتباطات به اشکال مختلف آن و اطلاع رسانی جهت اقناع و  تنویر افکار عمومی در روابط عمومی از اهمیت خاصی برخوردار است تا حدی که اگر در هر سازمانی این دو با موفقیت همراه باشد، رضایتمندی بیشتر مخاطبان را به همراه داشته و به تبع آن سازمان با مشکلات کمتری مواجه خواهد بود.
ب 1 - پاسخگویی و راهنمایی به ارباب رجوع
     در روابط عمومی دیجیتال ایجاد نظام پاسخگویی به مکاتبات، ایمیل ها، تماس های تلفنی و پیام های صوتی به منظور دریافت پاسخ از واحدهای مربوطه و ارائه ی راهنمایی های لازم می تواند کاملا" مکانیزه و بدون حضور مخاطب، صرف وقت و هزینه های رفت و آمد و در کمترین زمان ممکن صورت پذیرد. خوشبختانه نرم افزارهای لازم برای هریک از این موارد نیز موجود می باشد.
ب 2 - راه اندازی و اجرای سیستم انتقادها و پیشنهادها
     هر گونه انتقاد و پیشنهادی اگر با رعایت اصول و قواعد آن صورت پذیرد، همواره موجب اعتلای سازمان خواهد شد و روابط عمومی به عنوان خواستگاه مخاطبان می تواند با ایجاد سیستم های الکترونیکی ضمن اجرای بهتر نظام پیشنهادها به ساماندهی این امر پرداخته و با ارائه ی گزارش های منظم از میزان تأثیر اتتقادها و پیشنهادهای مخاطبان بر روند اجرای برنامه های سازمان، رضایتمندی و همراهی بیشتر مخاطبان را با خود داشته باشد.
ب 3 - ایجاد سیستم پرسش و پاسخ از طریق سایت سازمان
     سایت سازمان به عنوان اولین محل رجوع می تواند با استفاده از سیستم پرسش و پاسخ به صورت    on line در زمان های مشخص و off line در هر زمانی مخاطبان خود را با مسائل سازمانی درگیرتر کند؛ ایجاد تریبون آزاد برای کارکنان نیز در همین راستا مؤثر خواهد بود.
ب 4 - ایجاد ارتباطات دو سویه و مستقیم مخاطبان با مدیران
     روابط عمومی می تواند به شکل های مختلف این ارتباط را از طریق سایت سازمان تسهیل کند. ایمیل شخصی مدیران برای مکاتبات مستقیم و بدون واسطه، امکان ملاقات رو در رو ( face to face ) بدون حضور فیزیکی ارباب رجوع به شکل مجازی و با استفاده از webcam و voice و ... می تواند از این موارد باشد.
ب 5 - ارتباط با تشکل های صنفی و تخصصی
      تشکل های صنفی و تخصصی نقش تعیین کننده ای در روند تکاملی سازمان و شکل دهی افکار عمومی دارند و به همین جهت توجه به این تشکل ها به عنوان رهبران فکری مخاطبان خاص سازمان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. ارتباط مستقیم و شفاف با این تشکل ها از طریق سایت و در معرض دید عموم مخاطبان و اجاد فضای مناسب برای حضور فعالانه ی آنان در محیط وب می تواند ضمن همراه نمودن بیشترشان با برنامه ها و اهداف سازمان باعث استفاده ی مفید تر از پتانسیل های موجود در آنان در راستای اهداف سازمان شود. 

---

همانطور که در یادداشت قبلی عنوان کردم، برای اجرای بهتر روابط عمومی دیجیتال در عرصه ی عمل، لازم است که فرایندها و تکنیک های روابط عمومی را مورد بازنگری قرار داده و نسبت به تدوین مجدد آن در فضای جدید اقدام کنیم.
در این مبحث سعی خواهد شد که به برخی از این تکنیک ها پرداخته شود، هرچند که به طور حتم بیان این فنون نیازمند نقد، تحلیل و تدقیق بیشتر و همراهی استادان و همکاران ارجمندم به منظور ارائه ی طرحی جامع برای روابط عمومی دیجیتال است.
الف) برنامه ریزی و مطالعات افکار عمومی:
برنامه ریزی و مطالعات افکار عمومی یکی از اساسی ترین تکنیک های روابط عمومی است که می تواند ساختار، توان و بنیان کاری روابط عمومی در سازمان را ترسیم کند.
برای انجام این مهم باید به مسائل زیر توجه کنیم:
1- تهیه، تدوین و نظارت برنامه های روابط عمومی در محیط وب
     در چنین فضایی فقط مسؤولان ارشد سازمان نیستند که از برنامه های روابط عمومی مطلع و نسبت    به آن قضاوت می کنند، بلکه در محیط وب، کلیه ی مخاطبان می توانند برنامه های روابط عمومی را که تدوین شده است؛ مرحله به مرحله مورد قضاوت و ارزیابی قرار دهند، به این معنا که نظارت بر انجام فعالیت های روابط عمومی که در قالب یک برنامه ی تدوین شده است، در معرض قضاوت عمومی قرار خواهد گرفت و جای هیچ گونه توجیه برای انجام ندادن برنامه هایی که پیش از این زمان بندی و اعلام شده است؛ وجود نخواهد داشت.
2- مدیریت و اجرای مطالعات افکار عمومی و پژوهشی از طریق سایت سازمان
     نظرسنجی، تحلیل محتوا و سایر فعالیت هایی که در این حوزه قرار می گیرند، دیگر از طریق شیوه های معمول انجام نخواهند شد، بلکه با استفاده از سایت سازمان همگی به شکل الکترونیکی و با سرعت و دقت بیشتر امکان پذیر می گردد. هرچند که محدودیت های این امکان هم، نظیر عدم دسترسی عموم مخاطبان به اینترنت و ... نباید از نظر دور داشته شود.
3- پشتیبانی اطلاعاتی بخش های سازمانی و رسانه ها از طریق بانک اطلاعاتی
     با توجه به انبوهی اطلاعات سازمانی در بخش های مختلف سازمان و تغییراتی که همواره ایجاد می شود و گریز ناپذیر نیز هست؛ مدیریت صحیح و کارآمد روابط عمومی در بخش جمع آوری و تدوین اطلاعات و آمار از طریق وب سایت سازمان علاوه بر فراهم آوردن امکان دسترسی همه ی مخاطبان به اطلاعات جامع سازمان در سطوح مختلف در کمترین زمان ممکن و به دور از بروکراسی های معمول، از تناقض های احتمالی در ارائه ی آمار و اطلاعات سازمانی نیز جلوگیری می کند.
در چنین حالتی هم رسانه ها و هم مدیران و مخاطبان سازمان برای دریافت و ارائه ی این اطلاعات تنها از یک منبع استفاده می کنند. ضمن آنکه امکان طبقه بندی اطلاعات برای دسترسی مخاطبان خاص هم با امنیت بیشتری صورت می گیرد.
    

---

در لزوم توجه به روابط عمومی دیجیتال در شرایط کنونی بحث های فراوانی صورت پذیرفته است و در اهمیت و نقش بسزای آن نیز در عصر حاضر، هیچ تردیدی نیست. تاکنون مباحث تئوریک بسیاری در این حوزه طرح و بستر های لازم نیز فراهم شده است. هرچند که معتقدم باز هم نیازمند مباحث تئوریک و ارائه نظرات بیشتری هستیم ولی باید توجه داشته باشیم که طرح صرف تئوری این مبحث و دور ماندن از عرصه ی عمل نیز ممکن است ، افسران این حوزه را دچار آفت مزمن شعار زدگی نماید.
وقت آن رسیده است که به صورت عملی به پیاده سازی مباحث تئوریک در روابط عمومی دیجیتال و عملیاتی کردن آن در سطوح مختلف، اقدام کنیم. هرچند که ممکن است در عمل نیز با چالش های زیادی مواجه شویم، ولی بدون شک مواجهه با همین چالش ها و گزینش راه های مختلف برای حل آن، نه تنها باعث آبدیده تر شدن روابط عمومی در این عرصه خواهد شد، بلکه ضعف ها و قوت های مباحث تئوریک نیز در عرصه ی عمل نمایان خواهد شد و در نهایت به غنای علمی و عملی روابط عمومی دیجیتال خواهد انجامید.
برای ورود به عرصه ی عمل در این حوزه لازم است که فرایندهای کاری در روابط عمومی دیجیتال به همان شکلی که در روابط عمومی سنتی نیز تشریح شده بود مورد بازنگری قرار گرفته و با تغییرات لازم و به تفکیک نوع فعالیت ها در فضای جدید تشریح شود.
اگر توفیقی داشته باشم در آینده به این فرایندها خواهم پرداخت.
 

---

سرعت فوق العاده و همواره شتابان توزیع و تولید اطلاعات؛ توجه ویژه به فناوری های نوین اطلاعاتی را بیش از گذشته برای مدیران ارشد سازمان ها ضروری ساخته است به طوری که مدیران سازمانی حاضرند برای عقب نماندن از قافله ی عصر اطلاعات و اطلاعاتی که نه به روز بلکه به لحظه در حال تغییر می باشند، هزینه های بالایی را بپردازند.
در میان فناوری های نوین امروز، فناوری اطلاعات به عنوان بستر و پایه ی سایر فناوری ها ، رسالت هماهنگی و یکسان سازی منابع سازمان را بر عهده دارد و از این رو در میان انبوهی از اطلاعات که به طور دائم در حال تغییر و نو شدن است، گزینش درست و جهت دار و متناسب با نیازهای سازمان و مخاطبان آن و یا به عبارت دیگر " معماری اطلاعات " اهمیت فوق العاده ای می یابد.
روابط عمومی الکترونیک اگر با سایر مشخصات یک روابط عمومی پویا و کارآمد همراه باشد، می تواند به عنوان یک واحد ارتباطی، نقش تعیین کننده ای را در زمینه ی معماری اطلاعات در سازمان بر عهده داشته باشد. چرا که روابط عمومی پویا به مثابه ی خونی سیال در درون رگ های سازمان همواره در حال ورود، پردازش و خروج اطلاعات درون و برون سازمانی می باشد. در چنین فضایی و با توجه به تعدد کانال های ارتباطی در روابط عمومی و به تبع آن پیچیدگی های حاصل از این تعدد و تکثر اطلاعات ، ضرورت وجود نرم افزارهای لازم برای در اختیار گرفتن روابط عمومی الکترونیک به صورت حرفه ای به منظور پردازش درست اطلاعات به همراه نگرشی واقع بینانه به نقش و رسالت روابط عمومی بیش از هر زمان دیگری ضروری می نماید.
برای تحقق عینی روابط عمومی الکترونیک، نیازمند بررسی همه جانبه موضوع در سطح روابط عمومی ها و تدوین یک برنامه ی جامع می باشیم که همت همه ی استادان و صاحب نظران این عرصه را می طلبد.
با نگاهی به وضعیت کنونی روابط عمومی الکترونیک در سطح کشور، می توانیم فضای موجود را ترسیم با تجزیه و تحلیل آن و تعریفی که از فضای مطلوب روابط عمومی الکترونیک ارائه می دهیم ، فاصله ها را مشخص نموده و گام بعدی را در تدوین یک برنامه ی جامع برای نیل به فضای مطلوب روابط عمومی الکترونیک در سطح جامعه با زمان بندی مشخص برداریم.
بدون شک توجه به بودجه ی روابط عمومی ها، پاسخگویی سریع و شفاف به نیاز های اطلاعاتی مخاطبان درون و برون سازمان، مدیریت منابع، حضور جدی و نقش تأثیرگذار در تصمیم گیری های سازمان، ارتباط مطلوب بین بخش های مختلف سازمان، هماهنگی و یکسان سازی اطلاعات در سایر حوزه های مرتبط و ... می تواند به عنوان برخی از اصول اساسی و راهبردی در بحث معماری اطلاعات مطرح باشد که نتایج سودمندی را هم برای روابط عمومی و هم سازمان و مخاطبان آن به دنبال خواهد داشت.

---

بطور کلی در گذشته فرهنگ بر اساس برخی معیارهای کنترل شده که از مرکزیتی خاص و بطور سلسله مراتبی ایجاد می شد، سازماندهی می یافت ، که باعث بوجود آمدن استراتژی ها و قوانین گوناگون برای همه ی گروههای مردمی تحت شرایط گوناگون می شد.
امروز با پیروی از قوانین جدید و پیشرفته و شیوه های تعامل نوین که بخشی از دوران جدید هستند ، روشهای تازه ای برای عکس العمل هر شخص تحت شرایط گوناگون بوجود آمده است.
عواملی همانند سرعت دسترسی نسبتا سریع به اطلاعات و تبادل سریع و راحت داده ها به تنهایی ، دیدگاه انسان را نسبت به جهان تغییر داده است و باعث شکل گیری تعاملات جدیدی بین انسان و محیط پیرامون خود شده است.
عصر دیجیتال ، باعث ایجاد الگوی دیگری خارج از مراتب و درجات سلسله مراتب معمول شده که اجازه شکل گیری به فضای مستقل و در نتیجه خارج از تسلط قدرت مرکزی را می دهد.
این سازماندهی جدید که حاصل تولید و توزیع انبوه اطلاعات در لحظه است، دیدگاهی از تحلیلهای پیچیده را به روی ما می گشاید که تنوع و کثرت گرایی نقش مهمی را در آن ایفا می کند و کلیه نهادهای اجتماعی ، اقتصادی ، فلسفی ، سیاسی و ... را تحت تاثیر قرار می دهد.
حال باید پرسید که:
- جریانها ، تغییرات ناگهانی و مجموعه داده های شبکه های اطلاع رسانی چه تاثیراتی بر سازمان ها و روابط عمومی سازمانها می گذارد ؟
- آیافضاهای مجازی جدید سبب خلق روابط عمومی های جدید می شوند؟
- آیافضاهای مجازی می توانند با روابط عمومی های سنتی رابطه برقرار کنند؟
این ها بخشی از سؤال هایی است که با ورود روابط عمومی ها به دنیای دیجیتال به منظور معماری صحیح اطلاعات -در عصر انفجار اطلاعات- مطرح و پاسخ دقیق به آن می تواند این راه پر فراز و نشیب را در راستای ایجاد روابط عمومی دیجیتال و همگام و همراه با فناوری های روز دنیا روشن و هموار نماید.
با وجود پتانسیل سیال و بازی که بوسیله ارتباط دیجیتال ( با حضور همزمان در همه جا ، هرجا، هیچ جا ) ارائه می شود ، ولی باید گفت که اتصال شبکه جهانی همچنان نیازمند زمینه هایی برای مبادله فیزیکی با سایرین است .
با اینکه تغییر و تطابق از اصلی ترین عوامل تاثیر گذار در زندگی امروزه هستند ولی این دو عامل فیزیکی نیستند. 
پس باید به دنبال کشف راه کارهایی برای تحقق موضوعاتی باشیم که ویژگی محیطهای ذهنی را با شرایط فیزیکی محیط به طور همزمان دارا باشد.

 

---

با مرور مناسبت های امروز بر روی تقویمم، روز بزرگداشت حافظ بیش از هر چیز توجهم را به خود جلب کرد و نا خودآگاه این پرسش از ذهنم گذشت که به راستی رمز و راز حافظ در چیست که توانسته است اینگونه ارتباطی با مخاطب خود برقرار کند؟!
حافظ اندیشمندی است که با غزلیات نافذ و روح نواز خود مرزهای قرون و اعصار را در نوردیده و در اعماق دل تک تک ایرانیان رسوخ کرده است. اندیشه و افکار والای این حکیم و عارف نامدار به سایر ملل نیز راه یافته است و شعرای بزرگی همچون گوته ی آلمانی او را از بزرگترین اندیشمندان تاریخ هستی لقب داده اند که به انسان ها درس عشق و محبت داده است.
حافظ همراز و همنفس و سخنگوی یک قوم بوده و همچنان هست. ما از ورای منشور شعر او، زندگیمان را رنگین تر و زیستنی تر، شادیهایمان را ماندگارتر، اندوهمان را سبک تر و آرزوهایمان را برآوردنی تر می یابیم.
زبان رمزی و سرشار از ایهامی که حافظ در غزل ها و ساقی نامه های خود به کار برده این گمانه را تقویت می کند که در این دیوان، سهمی از معنا برای مخاطب منظور شده است. و این سخن به آن معنا نیست که حافظ خواسته است چیزی را در کلام خود پنهان(سانسور) کند، بلکه به معنای آن است که حافظ بیش از هر چیز برای مخاطب خود احترام قائل بوده و خواسته است به این وسیله عنصر تخیل مخاطب خود را فعال نماید. عنصری که حاصل آن خلاقیت و ایجاد انگیزه های بیشتر است.
بدون شک تفکر و تدبر در این پرسش برای کارگزاران روابط عمومی و معماران ارتباط در عصر حاضر، خالی از لطف نیست.
                              " کس چو حافظ نگشاد از رخ اندیشه نقاب " 

---

در مباحث گذشته بیان کرده بودم که اگر مسئولان بخواهند شعارهای دولت را محقق و عینی نمایند ، :" مدیریت مشارکتی" می تواند الگوی مناسبی برای این مهم باشد.
برای روشن شدن این مطلب لازم است که ابتدا فلسفه و مبانی نظری مدیریت مشارکتی را مورد بررسی قرار دهیم.
گرچه مشارکت در مدیریت با کامیابی روبرو بوده و سودمندی های همگانی به همراه داشته است، ولی گسترش این پدیده هنوز به گونه ای قابل توجه صورت نگرفته است.
در میان عواملی که از گسترش مشارکت جلوگیری می کند، نبود فلسفه ای که زیر ساز کوشش های مشارکت جویانه را استوار و فهم آن را آسان می نماید، به خوبی احساس می شود.
از منظری،...

 

مشارکت پدیده ای ذهنی است و نهادینه کردن آن نیازمند فرهنگ سازی است، برای ایجاد چنین فرهنگی بایدبا بسیاری از قالب های ذهنی و سنتی جامعه مقابله کند. فلذا، رشد آن چندان آسان نبوده و نیست.
از دید فلسفی، مفهوم مشارکت جایگاه اندیشه های راستین و راهبر است که بنیادی ترین و اساسی ترین اندیشه ی زیرساخت آن، پذیرش اصل برابری مردم است.بر این اساس، این پدیده بر ارتباط گسترده میان افراد و تعامل آزاد آنان تأکید دارد، به طوری که پیوند میان آنان از یک حالت خطی یکسویه- یا حتی دو سویه- به یک حالت شبکه ای چند سویه تبدیل می شود که همه ی اعضای یک سازمان به صورت عضوی از یک گروه بزرگتر شناخته شده و به تبادل اندیشه و تجربه می پردازند.
هدف این نظام بوجودآوردن فضایی است که تمامی کارکنان اداری و آموزشی در روند تصمیم سازی، تصمیم گیری و حل مسائل با ریاست و مسئولین ارشد اداره همکاری و مشارکت نمایند.
تأکید اصلی این نوع مدیریت (مدیریت مشارکتی ) بر همکاری و مشارکت داوطلبانه است و می خواهد از ایده ها، پیشنهادات، ابتکارات، خلاقیت ها و توان فنی و تخصصی آنها در حل مسائل و مشکلات در جهت بهبود مستمر فعالیت های سازمان استفاده کند.
"نظام پیشنهادها" یکی از ساز و کار ها و پایه های اصلی مدیریت مشارکتی است که می توان مبانی نظری آن را به شرح ذیل بیان کرد:
1- نیاز انسان به احترام، برابری و اظهار وجود
2- حمایت و پشتیبانی انسان از نظرات و دستاوردهای خویش
3- کمال جویی مستمر انسان(بهبود مستمر)
4- توسعه ی نیروی انسانی در فرایند مشارکت
5- مشارکت در عقول دیگران (مشورت)
6- هدایت به بهترین تصمیم با داشتن نظرات بیشتر
7- امر به معروف و نهی از منکر
8- بهبود روابط انسانی میان مدیریت و کارکنان سازمان
9- نیاز به اطلاعات در تصمیم گیری های مدیریت

---

هفته گذشته وقتی از محل کارم خارج می شدم با تجمع عده ای از معلمان حق التدریس استان کرمانشاه، مقابل نهاد ریاست جمهوری مواجه شدم که البته بیش از 98 درصد آنان را خواهران تشکیل می دادند. این تجمع که در پیاده روهای خیابان پاستور به صورتی آرام و با پلاکاردها و دست نوشته های این عزیزان همراه بود، صحنه های نه چندان زیبایی را در مقابل انظار عمومی ترسیم کرده بود. در این تجمع اعتراض آمیز آن چیزی که بیش از همه آزار دهنده می نمود، زیر سؤال رفتن کرامت انسان ها بود.
همواره با چنین تجمع هایی از سوی اصناف و اقشار مختلف مردم در مقابل نهاد ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی، سازمان مدیریت و برنامه ریزی، وزارتخانه ها، سازمانها و دستگاه های مختلف مواجه  هستیم.
با این وجود باید پرسید که ریشه ی اینگونه اعتراض ها در کجاست و چگونه می توان از بروز آن جلوگیری و یا بهتر بگوییم، پیشگیری کرد؟!
 پرسشی که بدون شک روابط عمومی ها باید به آن پاسخ داده و ریشه و علل آن را بررسی و تجزیه و تحلیل نمایند.
من فکر می کنم اقناع افکار عمومی رسالتی است که از سوی روابط عمومی ها بر زمین مانده است و یا بذر آن به درستی پاشیده نشده است.
اطلاع رسانی در هر سازمانی باید با هدف هدایت و اقناع افکار عمومی صورت پذیرد. روابط عمومی ها باید به جای ارسال اخبار کلیشه ای افتتاح، بازگشایی، برگزاری همایش و ... به تولید اخباری روی آورند که اصل اولیه ی آن روشنگری و هدایت افکار عمومی باشد.
تجمع هایی از این دست، یا درخواست به حق مخاطبانی است که نتوانسته اند از طرق معمول به حق خود برسند و یا محصول عدم اطلاع رسانی شفاف و دقیق سازمان است که چنین حق - البته نادرستی _ را برای آنان ایجاد نموده است؛ که در هر دو صورت لغزش روابط عمومی باعث آن می گردد.
اگر این اعتراض درخواست به حق مخاطبان باشد، روابط عمومی سازمان به عنوان برآیند آفکار عمومی مخاطبان خاص خود، موظف است که موضوع را به صورتی شفاف در سطوح مختلف سازمان، وزارتخانه و یا سطوح عالی تر اجرایی کشور منتقل و پیگیری نماید. در این حالت وقتی که مخاطبان به روشنی ببینند که سازمان متبوع خود به وسیله ی نامه نگاری های مرسوم و یا شیوه های معمول اطلاع رسانی از طریق جراید و رادیو و تلویزیون، منتقل کننده ی مشکل آنان و پیگیر حقوق تضییع شده ی آنان است، بدون شک خود نیز با سازمان همراهی کرده و به طور طبیعی محصول کار چنین نخواهد شد.
در حالت دوم، اگر روابط عمومی پیرامون موضوع مورد اعتراض از ابتدا اطلاع رسانی دقیقی را انجام می دادو با مخاطبان خود با زبان خودشان و خارج از بخشنامه های معمول اداری که اغلب مبهم و چند وجهی نیز هستند، سخن می گفت، باید اذعان داشت که چنین حقی برای آنان ایجاد نمی شد که حال احساس نمایند که حقی از آنان تضییع شده و یا عدالت در مورد آنان به درستی اجرا نشده است.
ولی آن چیزی که بیش از همه مهم می باشد این است که شأن، منزلت و کرامت انسانی ایجاب می کند که روابط عمومی ها با دقت و وسواس بیشتری نسبت به اطلاع رسانی درست و آگاهی مخاطبان نسبت به حقوقشان همت نموده، با اقناع افکار عمومی از بروز اعتراض هایی به این شکل پیشگیری کنند.