"مرکز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي اعلام کرد براساس مصوبات کميسيون مشترک در لايحه مديريت خدمات کشوري ارباب رجوع مي تواند از برخورد نامناسب و کوتاهي کارکنان در انجام وظيفه خود به دستگاه اجرايي مربوط يا مراجع قانوني شکايت کند.
دفتر مطالعات اجتماعي اين مرکز که مفاد لايحه مديريت خدمات کشوري را بامتن مصوب کميسيون مشترک رسيدگي به اين لايحه مورد مقايسه قرار داده است با اشاره به مفاد فصل دوازدهم اين لايحه که به حقوق و تکاليف کارکنان از جمله دقت سرعت صداقت امانت گشاده رويي انصاف و تبعيت از قوانين و مقررات عمومي و اختصاصي دستگاه است پيشنهاد کميسيون مشترک و الحاق ان به متن ماده اين امکان را براي ارباب رجوع فراهم مي کند که در برابر برخورد نامناسب کارکنان با انها و کوتاهي در انجام وظيفه به دستگاههاي اجرايي مربوط و يا به مراجع قانوني شکايت کنند ."
با توجه به متن این خبر که امروز بر روی خروجی سایت واحد مرکزی خبر آمده بود ، توجه به این نکته را بیش از پیش مورد دقت قرار می دهد که روابط عمومی ها می توانند و باید به عنوان یکی از اصلی ترین وظایف خود فرهنگ مشتری مداری را همراه با شعار حق با مشتری است ، در دستگاه های خود نهادینه نمایند.
به نظر می رسد برای رسیدن به این نکته که در حال حاضر از اساسی ترین چالش های نظام اداری به حساب می آید، نیازمند یک عزم جدی و یک بسیج عمومی در سطح ملی برای مدیران روابط عمومی ها از یک سو و مردم و مدیران دستگاه ها از سوی دیگر هستیم.
شاید یکی از عمده ترین مسائلی که مردم ما را در مواجهه با دستگاه های دولتی و غیر دولتی( البته در بخش دولتی بیشتر) به شدت آزار می دهد، برخورد سرد ، بی روح و از سر منت کارمندان این دستگاه ها با ارباب رجوع خود در تمامی سطوح می باشد. در کمتر اداره ای است که ارباب رجوع تحقیر نشوند و حقوق مخاطبان تضییع نگردد و از سر اجبار برای انجام کار خود، اگر تهی دست باشند با التماس و در غیر این صورت از راه های غیر اخلاقی اقدام نکنند.
حتما" شما به عنوان یک ارباب رجوع به بانک، شهرداری، آموزش و پرورش، ثبت، دارایی، پست، دانشگاه و ... برای یک بار هم که شده مراجعه داشته و این مهم را شخصا" تجربه کرده اید.
شاید به جرأت بتوان گفت در هیچ کجای دنیا ارباب رجوع تا این حد تحقیر نمی شوند، حال آنکه ما در یک کشور اسلامی زندگی می کنیم و تکریم انسان ها از اساسی ترین و اصولی ترین آموزه های دینی ماست.
حال این خبر می تواند تلنگری باشد برای مدیران، کارکنان و کارگزاران روابط عمومی تا با یک برنامه ریزی هماهنگ، یکی ار جدی ترین اشکالات نظام اداری کشور را مرتفع نمایند. هرچند که باید پذیرفت که چنین اقدامی نیازمند فرهنگ سازی و صرف زمان زیادی است ولی در عین حال نباید بیشتر از این فرصت ها را از دست داد.
پاسخ افرادبه موقعيت هاي تنيدگي زا ،تاچه حدمتفاوت است ؟
دانستن اين نكته مهم است كه درتجارب ناگوار و هولناك ، الگوي استانداردي از واكنش نسبت به تنيدگي وجودندارد.
برخي افراد فورا" و برخي بادرنگ - گاهي اوقات پس ازماه ها و حتي سال ها- با اين عامل ، سازگاري حاصل مي كنند.واكنش ها نيز مي توانند در طول زمان تغيير كنند.برخي افراد كه ازيك حادثه ناگوار رنج برده اند، ابتدا نيروي فراواني براي كمك به سازگاري با آن واقعه دارند، اما با گذشت زمان ، دچار نا اميدي و افسردگي مي شوند.
تابه حال اين جملات راشنيده و يا بكاربرده ايد؟وقتي شرايط نامتعادل و ناسازگارانه مي شود كه توان مقابله را از فرد بگيرد ( وقوع تنيدگي ) و تلاش براي رهايي از آن موقعيت و حفظ تعادل حياتي ؛آغازمي گردد.در اين ميان انجام وظايف شغلي باتلاش بدن براي سازگاري با آن شرايط اخلال كننده همراه شده و فرد را به وادي ناخشنودي شغلي سوق خواهدداد چرا كه اين تلاش بدن نوعي اضافه بار را به فرد تحميل مي كند.به قول معروف آنها ( يعني مدير؛همكار؛ارباب رجوع ؛و . . . )چه گلي به سرمن زده اند؟
بگذاريد بحث راجع به محيط نامتعادل را بازتر كنيم ؟
فردا صبح احتمالا" آسمان را ديگر آبي و قشنگ نخواهيد ديد، زيرا آلودگي سر و صدا و بي معرفتي ها بيشتر به چشم مي آيند.
حالانوبت تلافي است شايد برقتان همكار يا ارباب رجوع بينوايي را بگيرد.يا اينكه از آن دسته آدم هايي باشيد كه همه چيز را در دلشان مي ريزند و تندتند سيگار مي كشند و چاي مي نوشند.به هرحال همين رخداد ، دور باطلي ايجاد مي كند و شما دچار فرآيندي به نام نشخوار ذهني درجهت منفي قضيه خواهيدشد.
شايد راه هايي از اين دور باطل با يك شاخه گل ، يا يك عذرخواهي ازطرف شما يا همسرتان حل و فصل شود اما هميشه اينقدرخوش اقبال نخواهيد بود.اگر به موارد فوق ، اقساط عقب افتاده ؛سررسيد چك فردا؛برخورد رئيس اداره و سايرعوامل برهم زننده ي تعادل را هم اضافه كنيد كار دشوارترخواهد شد.در نتيجه ابتدا علائم فيزيكي و بعد علائم ذهني و هيجاني و رواني به سراغتان خواهند آمد . شما در اين لحظه دچار ناخشنودي شغلي هستيد.زيرا اين شغل با اين همه عوامل مزاحم ديگر جاذبه اي براي شما ندارد.
اگرنشانه هاي مزاحم و عدم تعادلي كه دچارش شده ايد از ميان نروند و ازطرفي مثل ميليون ها نفر اعضاي جامعه ، زندگي نقلي و متوسطي داشته باشيد كه به شما اجازه مسافرت هاي آن چناني و مرخصي هاي چندماهه راندهد و ناچار باشيد به سركاررفتن ادامه دهيد ، اندك اندك فرسوده خواهيدشد.
فرسودگي شغلي يا كارزدگي دستاورد بزرگ فشار رواني است . پس فرد بايد نشانه هاي فشار رواني را بسته به ميزان توانايي اش در امر سازگاري باشرايط جديد تحمل نمايد.
دريك كلام مي توان گفت براي اين افراد همه چيز غير قابل تحمل است حتي زندگي !
" وينگ" معتقداست كه كارزدگي موجب مي شود فرد نتواند فشار رواني را تحمل كند.كارآيي فرد به رغم تمام توانايي و لياقتي كه دارد افت قابل ملاحظه اي خواهد داشت .البته توجه داشته باشيد كه اين نشانه ها به يك باره بروز نخواهندكرد.مثلا" فرد در ابتدا تنها يك احساس منفي از كاردارد.
درمرحله دوم انجام وظيفه افت مي كند.درمرحله سوم حتي حضور در محيط كار هم دشوار خواهدشد.
با توجه به نقش روابط عمومي در تسهيل ارتباطات درون سازمان و ايجاد بستر هاي لازم براي افزايش راندمان كاري و انگيزه هاي شغلي، آسيب شناسي شغلي و اطلاع رساني در اين خصوص براي فعالان عرصه روابط عمومي مفيد خواهد بود.
بسياري ازمادربرهه اي اززمان ، ناخشنودي شغلي ، فشاركاري ونيازبه رهايي ازمشكلات مرتبط باحرفه راتجربه كرده ايم.
فرسودگي شغلي عامل بازدارنه اي براي ايجادو گسترش خشنودي شغلي است . فردكارزده خودراگرفتارچرخه هاي معيوبي مي نمايدكه در آنها كاركرد فردي انديشه هاي فردومحيط ، اورابه سوي نوعي ناخشنودي سوق مي دهدكه داراي درجات خفيف تا شديد است.
اين ناخشنودي تنهابه محيط كارمحدود نخواهدشدومي تواندبه محيط خانه خانواده و . . . نيزسرايت كرده وبدين ترتيب چرخه هايادوره هاي باطل بيشتري درجهت تخريب وفرسودگي فرد ايجادنمايد . دنياي صنعتي امروزباعث شده كه افراد بيش ازپيش دچارتنيدگي هاي گوناگون بوده ودرنتيجه بيشترازگذشته نيزبه فرسودگي شغلي دچارشود ، تنيدگي درايجادفرسودگي شغلي نقش اصلي راعهده داراست .
اين تكاپوگاهي اوقات به نتيجه نخواهدرسيدوباعث صرف مقاديربيشتري از انرژي جسمي ورواني شده وبه مرورزمان فردرافرسوده وخسته خواهدساخت .تنيدگي نيروي فشارآورنده اي است كه فشارخودرا هم برابعادجسمي وهم برابعادرواني فردواردمي سازد.
تنيدگي مانندقطره هاي پي درپي آبي كه به مرورزمان صخره اي راسوراخ مي كندفردراتحليل خواهدداد ، بسياري ازسكته هاي قلبي ومغزي وانواع سرطان بيماري هاي رواني وغيره ازفشاررواني واضطراب ناشي مي شوند.
هرچند نمي توان علائم ناشي از فشاررواني راتنهابه يك جنبه محدودنمود ، مع الوصف درزيربه بخشي ازاين نشانه هااشاره شده است :

امروزه با پيشرفت فن آوري اطلاعات و ارتباطات و مسائل جهاني شدن شاهد تاثير گذاري اين فن آوري بر جوانب مختلف زندگي هستيم و با آمدن عصر ديجيتال كه به موج چهارم نيز مشهور است تغيير در زمينه هاي مختلف اجتناب ناپذير شده و در صورت عدم انطباق ، نا كار آمدي سازمانها بيش از اندازه مشهور خواهد شد كه تجارت الكترونيكي و بازاريابي الكترونيكي و جهاني شدن اقتصاد نمونه هائي از اين تاثير گذاري هستند و يكي از آرمانهاي در حال تحقق عصر اطلاعات ، دولت الكترونيكي است .
دولت الكترونيك استفاده سهل و آسان از فناورى اطلاعات به منظور توزيع خدمات دولتى به صورت مستقيم به مشترى، به صورت ۲۴ ساعته و در هفت روز هفته است.
دولت الكترونيكي شيوه اي براي دولتها به منظور استفاده از فن آوري جديد مي باشد كه به افراد، تسهيلات لازم جهت دسترسي مناسب به اطلاعات و خدمات دولتي ،اصلاح كيفيت خدمات و ارائه فرصتهاي كسترده تر براي شركت در فرآيندها و نهادهاي مردم سالار را فراهم مي سازد. (غفوريان،1379: 34)
دولت الكترونيكي آغاز عصر مجازي يا موج چهارم است.(جلالي،3/10/1381: www.shahkooh.com)
دولت الكترونيكي عبارت است از استفاده از تكنولوژي (فناوري )مخصوصا كاربردهاي مبتني بر وب سايتهاي اينترنتي براي افزايش دسترسي و ارائه خدمات و اطلاعات به شهروندان شركاي تجاري ، كاركنان و ساير موسسات . (جهانگيري،1381: 24)
اهداف دولت الكترونيكي
1 - توسعه ساختاري :با دسترسي به فناوريهاي جديد سعي مي شود به سازمانهاي دولتي و مديران آنها كمك شود تا آنها توسعه ساختاري را از طريق مدلهاي ديجيتالي فراهم كنندو با ادغام آن درمديريت دولتي سنتي ،تغييرات اساسي ايجاد شود. (جهانگيري،81: 25)
2 - ارائه ي خدمات باكيفيت بيشتر :همكاري گسترده بين دولت و مشتريان نه تنها يك مسئله مراوده الكترنيكي است بلكه هدف از آن كيفيت بيشتر و قابل اعتماد بودن خدمات است .تمام دولتها در تلاش اند كه خود را براي اقتصاد ديجيتالي و جامعه اطلاعاتي آماده كنند. (جهانگيري ،81: 25)
3 - ارائه ي خدمات يكپارچه :خدماتي كه دولتهاارائه مي دهند باعث يكپارچه شدن آن خدمات مي شود.
4 - ارائه ي خدمات با ارزش افزوده :دولتها را در ارائه ي خدمات افزوده و منسجم كمك مي كند تا به جاي سرگردان كردن مردم در ادارات يا پايگاه هاي اينترنتي مختلف جهت به دست آوردن يك تائيديه ي دولتي ، امكاني را فراهم كنند تا مردم امور خود را تنها از يك نقطه به اتمام برساند.
5 - از بين بردن طبقات ديجيتالي :با از بين بردن طبقات ديجيتالي دولتها مي توانند امكان دسترسي به فناوري جديد را براي عموم مردم از طريق دوره هاي مختلف آموزشي فراهم كنند.
6 - ارائه ي خدمات شخصي: دولت الكترونيكي قادر به بازسازي روابط ميان خود و مردم است .در واقع به جاي ارائه ي خدمات يكسان براي همه ،دولتها مي توانند به كمك فناوري جديد با مردم به صورت افرادي مستقل عمل كنند و به آنها خدمات شخصي ارائه دهند. (فهيمي،82. . WWW.Ayandeh.org )
7=ارائه ي خدمات با سرعت بيشتر :هدف از دولت الكترونيكي روبروشدن شهروندان سيستمي سريع و ساده براي نزديكي و رسيدن به هدف مورد نظرشان است.
پيشنيازهاي دولت الكترونيكي
براي ايجاد هر نوع حكومت يا دولتي به پيش نيازهائي نياز داريم و براي ايجاد دولت الكترونيكي نيز به عناصر زير نياز داريم:
1 - رهبري جامعه از بالاي هرم
2 - ايجاد بينش سازماني
3 - تعهد به تامين منابع
4 - حمايت واقعي از تغيير
5 - اجراي باسرعت
6 - احساس وجود بحران
7 - ايدئولوژي اصلاحي
8 - خواست و قدرت سياسي
9 - داشتن شبكه مورد نظر
10 - رسانه مورد نظر :رسانه مورد منتخب براي دولت الكترونيك فعلا اينترنت مي باشد. (مهري،20/3/1382)
با توجه به مطالب ارائه شده چنين به نظر مي رسد كه روابط عمومي ديجيتال از ضرورت هاي اجتناب ناپذير دولت الكترونيك است و روابط عمومي است كه مي تواند و بايد زمينه هاي لازم و بستر سازي مناسب را براي تحقق دولت الكترونيك فراهم نمايد چرا كه هر گونه بي?توجهي نسبت به تربيت شهروند الكترونيك ، باعث خواهد شد انرژي و هزينه?هاي مربوط به ايجاد دولت الكترونيك هدر رفته و آن را با شكست مواجه كند.
با اين همه روشن است كه نياز به توسعه ي آموزش و تربيت شهروند الكترونيكي به اندازه ي ايجاد زيرساخت?هاي ارتباطي براي توسعه IT در كشور از اهميت برخوردار است و اهميت بخشي به روابط عمومي ديجيتال از سوي دولتمردان و سياست گزاران عرصه ي روابط عمومي مي تواند اين شرايط را تسهيل نمايد.

بايد پذيرفت كه در شرايط كنوني جامعه توسعهي روابط عمومي الكترونيك نه تنها يك ضرورت بلكه يك اجبارغير قابل انكار است كه خواسته يا ناخواسته بايد به سوي آن برويم.
روابط عموميها به دلايل مختلف بايد گام به گام و در عين حال با سرعتي قابل قبول، روشهاي سنتي را كنار گذاشته و با استفاده از ابزار روابط عمومي الكترونيك وظايفشان را انجام دهند و يا تلفيقي از روابط عمومي سنتي و الكترونيك را بكار بندند؛ چرا كه مخاطب امروز با مخاطب ديروز متفاوت است. مخاطب امروزي خود، به دنبال اطلاعات رفته و منتظردريافت اطلاعات از ديگران نيست. بنابراين روابط عموميها بايد بتوانند با استفاده از شيوههاي نوين، اطلاعات لازم مخاطب را در سريعترين زمان ممكن در اختيار وي قرار دهند.
حجم وسيع اطلاعات و دادههاي گسترده كه هر روزه بر حجم آنها هم افزوده مي شود يكي ديگر از الزامات حركت به سمت روابط عمومي الكترونيك است ، چرا كه روشهاي سنتي قادر به دستهبندي و ايجاد امكان دسترسي به حجم بالاي دادههاي سازمانهاي اجتماعي، اقتصادي فرهنگي و خدماتي نيستند و تنها روابط عمومي الكترونيك ميتواند با استفاده از فن آوري هاي نوين اين علم، اين مشكل را مرتفع كند.
عصر ارتباطات و اطلاعات، شرايط بينالمللي و بهرهگيري از كامپيوتر و اينترنت درمعادلات بينالمللي، يكي ديگر از ضرورتهاي اجتناب ناپذير پرداختن به روابط عمومي الكترونيك است به طوري كه ديگر نميشود اطلاعات دنيا را از طريق اينترنت دريافت كرد و با روش هاي سنتي و معمول به آنها پاسخ داد. در چنين شرايطي تنها از طريق روابط عمومي الكترونيك، تعامل با كشورهاي دنيا را مي توان توسعه داد و به آن عمق بخشيد.
روابط عمومي الكترونيك سازمان را از قيد و بند محدوديتهاي زماني و مكاني رها ساخته و به توسعه ي روابط عمومي و در نهايت به توسعه ي كشور كمك خواهد كرد.
البته نبايد از نظر دور داشته باشيم كه بحث آموزش در روابط عمومي آنهم در چنين شرايطي از اهميت ويژه اي برخوردار است و برگزاري دوره هاي آموزشي كوتاه مدت، ميان مدت و بلند مدت با توجه به شرايط امروزي علم روابط عمومي و همايش هاي علمي منطقه اي، ملي و بين المللي با استفاده از حضور اساتيد مجرب و موفق در اين عرصه مي تواند شرايط مساعد تري را براي پذيرش اين تغيير و ايجاد انگيزه هاي بيشتر در وجود مديران و دست اندر كاران و متوليان روابط عمومي در كشور ايجاد نمايد؛ هرچند در اين حوزه مانند ساير حوزه ها در بهره گيري از تكنولوژي هاي روز دنيا با تأخيري قابل تأمل نسبت به كشورهاي توسعه يافته مواجه هستيم و بايد در اين مسير با سرعت بيشتري گام برداريم، كه اقدامات صورت گرفته در اين عرصه مانند برگزاري همايش هاي بين المللي، وبلاگ ها و پايگاه هاي تخصصي روابط عمومي را مي توان براي شروع حركت به سمت روابط عمومي الكترونيك؛ خوب و مفيد ارزيابي كرد.